Evrensel Periyodik İnceleme (EPİ) Dördüncü Döngü (2020-2025) döneminde sunulacak olan paydaş raporunu oluşturmak üzere İnsan Hakları Ortak Platformu (İHOP) ile birlikte 14 Temmuz 2023 tarihinde Ankara’da bir toplantı gerçekleştirdik.
Eşitlik İzleme Merkezi (EİM) – Ayrımcılığa Karşı Ağ üyeleri ile birlikte 21 sivil toplum örgütünden temsilcilerin katıldığı toplantının kolaylaştıcılığını uzun yıllardır bu konuda çalışan Feray Salman yaptı.
Üç gün süren toplantıya “Evrensel Periyodik İnceleme Nedir?” sorusu ile başladık.
Evrensel Periyodik İnceleme Nedir? Nasıl Çalışır?
Evrensel Periyodik İnceleme (EPİ), her BM Üye Devletinin 4,5 yılda bir insan hakları kayıtlarının diğer ülkelerin değerlendirmesinden geçmesini öngören BM İnsan Hakları Konseyi’nin bir mekanizmasıdır. Bu mekanizma içerisinde her devlet;
Ülkelerindeki insan hakları durumlarını iyileştirmek ve insan haklarından yararlanmanın önündeki zorlukları aşmak için attıkları adımlar hakkında rapor verir; ve sürekli bir iyileşme sağlamak için BM Üye Devletlerinden, sivil toplum örgütlerinden tavsiyeler alır ve bu tavsiyelerin yerine getirilmesi ve atılan iyileştirme adımları ile ilgili BM tarafından inceleme altına alınır.
En önemli adımın amacımızın belirlenmesi olduğu, sonrasında da izleme hedefiyle araştırmanın sınırlarının belirlenmesi gerektiği üzerine konuştuğumuz toplantıda tavsiyelerin haricinde yeni bir şeyler söylemek gerektiği de tartışıldı.
Ara değerlendirme raporunun hazırlanması, kanıt temelli raporlama ve savunuculuk, etkileşim ağının güçlendirilmesi konularının konuşulmasından sonra birlikte beyin fırtınası yaparak -Türkiye’nin henüz ara rapor sunmadığı da göz önünde bulundurarak- önümüzdeki bir sene boyunca nelerin izleneceğine karar verilmesi gerektiği ifade edildi.
Eylül 2024 tarihine kadar sunulması planlanan EPİ paydaş raporunun yazımı ve sunumu sırasında nelere dikkat edilmesi gerektiği ile ilgili konuların da konuşulduğu toplantının sonunda, en geç Kasım ayında yeniden toplantı yapılarak eldeki mevcut verilerin değerlendirilmesine ve buna göre bir yol haritası çizilmesine karar verildi.
EPİ veritabanı, tavsiyeler, önceki oturumların video kayıtları ve daha fazlası için yararlanılabilecek kaynaklar (websiteleri) ise şöyle;
